 Gıda güvenliği, insan sağlığı için öncelikli konuların
başında gelir. Bu nedenle gıda katkı maddelerinin sağlık
üzerindeki etkileri sıklıkla haber konusu olmaktadır. Bu
haberlerin bir bölümünde, bilimsel temeli olmayan ve çoğunlukla
da uydurma bir bilgiden yola çıkılarak toplumda gereksiz
bir tedirginlik yaratılmaktadır. Gıda güvenliği konusundaki
öncelikler belirlenemez ve toplumun dikkati gereksiz konulara
yoğunlaştırılırsa, gerçek riskler göz ardı edileceğinden
insan sağlığı bundan zarar görecektir.
Gıda güvenliği konusunda uzman olan bilim insanlarına
göre, gıdaların neden olduğu sağlık sorunları içinde ön
sırayı gıdalardaki mikrobiyolojik kirlenme almaktadır. Bunun
ardından ikinci sırada gıdalardaki kontrol edilmeyen kimyasal
kirlilikler bulunmaktadır. Gıda katkıları işlenmiş gıdaların
üretiminde, değişik amaçlarla kullanılan maddelerdir. Gıdaların
üretimi sırasında teknolojik işlemlere yardımcı olma, gıdanın
raf ömrü denilen üretimden tüketime kadar olan süreçte mikrobiyolojik
bozulmayı önleme, dayanıklılığı arttırma, besleyici değeri
koruma, renk, görünüş ve lezzet gibi duyusal özellikleri
düzeltme gibi fonksiyonlar gıda katkı maddeleri ile sağlanır.
Diğer bir deyişle gıda katkı maddeleri gıdalara istemediğimiz
halde bulaşan gıda kontaminantlarının aksine gıdalara kontrollü
olarak katılan maddelerdir.
Gıda katkı maddelerinin kullanılmasında çeşitli uluslararası
düzenlemeler söz konusudur ve tüm gelişmiş ülkelerde aynı
kullanım kuralları geçerlidir. Halk sağlığının korunmasında
temel yaklaşım bu uluslararası kuralların uygulanıp uygulanmadığının
denetlenmesidir. Bu temel yaklaşım yerine, herhangi bir
katkı maddesinin bilimsel temelden yoksun olarak tartışma
konusu yapılması zaman kaybı olarak görülmelidir. Kullanılan
bir gıda maddesinin insan sağlığı yönünden yeniden değerlendirilmesine
ihtiyaç duyulursa bu Türkiye'nin de dahil olduğu uluslararası
kuruluşlara bağlı bilim kurulları tarafından yapılmaktadır.
Bu kurulların kararları vakit geçirilmeden uygulamaya yansıtılmaktadır.
Gıda katkı maddelerinin kullanımında tüketici sağlığının
korunmasına yönelik uluslararası düzenlemeler ve standartlar
hakkında web sitemizde bilgi edinebilirsiniz.
ULUSLARARASI GIDA GÜVENLİĞİ STANDARDI ISO 22000
ISO (International Standard Organisation) tarafından
hazırlanan ve 2005 yılı Eylül ayında yayınlanan ISO 22000:2005
standardı, ‘Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’ olarak yayınlanmış
ilk uluslar arası standarttır. Bu standart Uluslararası
Standart Örgütü (ISO)’nun ISO/TC 34.teknik komite tarafından
bütün dünyadaki dernekler ve gıda uzmanlarının da bir araya
gelmesiyle geliştirilerek yayınlanmıştır.
27.01.2006 tarihinde ISO 22000:2005 standardı, TS-EN-ISO
22000 standardı olarak Türk Standartları Enstitüsü tarafından
yayınlanmış ancak daha sonra iptal edilerek yerine 24.04.2006
tarihinde TS-EN-ISO 22000 standardı ‘Gıda Güvenliği Yönetim
Sistemleri – Gıda Zincirindeki Tüm Kuruluşlar İçin Şartlar’
yayınlanmış olup, standart üzerindeki redaksiyonel düzeltmeler
devam etmektedir. Bu standardın yayınlanması ile TS 13001
– HACCP standardı iptal edilerek, yürürlülükten kaldırılmıştır.
ISO 22000:2005 uluslararası bir standarttır ve yiyecek,
içecek sunumu (catering) ve paketleme firmaları dahil ‘‘tarladan
sofraya’’ gıda zincirindeki tüm kuruluşları kapsayan bir
Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin Şartlarını tanımlar.
Bu yönetim aracı, birinci kademe üreticiden, ürün üreticileri,
yem üreticileri, tüm gıda üreticileri, ambalaj malzemesi
üreticileri, hammadde veya katkı maddeleri üreticileri,
temizlik ve sanitasyon ajanları üreticileri, imalatçılar,
depocular ve taşımacılar boyunca, toptancılara, perakendecilere
ve gıda hizmeti verenlere kadar herkes tarafından kullanılan,
uluslararası tanınan bir sistem olmasına ek olarak, baştan
başa bütün gıda endüstrisinin kullanabileceği ortak bir
çatı sağlıyor.
Standardın, büyüklük ve karmaşıklık gözetmeksizin bu
kadar geniş bir kapsama alanı olduğundan jenerik bir yapıya
sahiptir.
|